İdari Yargı Zımni Ret Süre Değişikliği

14.07.2021 tarihinde 31541 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda yer alan zımni ret süresi 60 günden 30 güne düşürülmüştür. Zımni ret süreleri, idareye yapılan başvurulara karşı açılacak davalarda çok fazla önem arz etmektedir. Zira, idari yargıda zımni ret, idarenin susarak başvuruyu olumsuz yanıtladığı kabul edilerek dava açılabilme imkanı tanımaktadır.

Yapılan Kanun düzenlemesi sonrası ilgili maddelerin güncel hali şu şekildedir:

İdari makamların sükutu:

Madde 10 – 1. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler.

2.Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler.

Üst makamlara başvurma:

Madde 11 – 1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.

2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

Uygulamadan örnekler

1-Daha önceki düzenlemeye göre

01.01.2021 tarihinde idareye yapılan başvuruya daha önce bir ret cevabı verilmemiş olursa, dava açma süresi 60 günlük zımni ret süresinin 03.03.2021 tarihinde dolmasıyla başlamaktaydı.

2-Güncel düzenlemeye göre

01.01.2021 tarihinde yapılan başvuruya dava açma süresi 31.01.2021 tarihinde başlayacak ve 02.04.2021 tarihinde dava açma süresi dolacaktır.  İdarenin cevabı bu sürenin bitiminden sonra olursa yeniden dava açma süresi başlamakla birlikte, bir cevap verilmemesi halinde yine de dava açılırsa dava süreden reddedilmek durumun kalacaktır.

Her iki örnekte de, idare zımni ret sürelerinden önceki bir tarihte örneğin 15.01.2021 tarihinde ret cevabı verilmiş olursa bu durumda 16.03.2021de dava açma süresi dolmaktadır.

Yine güncel düzenleme ile idarenin vermiş olduğu cevabın kesin olmaması hallerindeki altı aylık süre de dört aya indirilmiştir.

Zımni reddin uygulamada bir diğer karşılaşılan durumu ise İYUK 11. madde kapsamındaki itiraz başvurularıdır. Bunu da bir örnekle açıklamak gerekirse;

15.01.2021 tarihinde idare ret cevabı verdiği bir başvuruda, kişi 20.01.2021 tarihinde üst makama itiraz etmiş ve 19.02.2021 tarihine kadar itirazına dair bir cevap gelmemiş olması halinde dava 15.01.2021 tarihinde başlayan dava açma süresi 19.02.2021 tarihinden itibaren devam etmektedir, yeniden başlamamaktadır. Yani 19.02.2021 tarihinden itibaren 55 günlük bir dava süresi kalmaktadır.

Zımni ret hususu aslen idarenin bir cevap vermediği durumlarda kişilerin uzun süreler beklemesinin engellenmesini amaçlamaktadır. Bir diğer ifadeyle, idarenin suskunluğu kişinin hukuki işlemini sürüncemede bırakmamakta, kişi dava açarak idarenin bu susma şeklindeki cevabını ret kabul ederek dava konusu etmesine ve sonuç almasına imkan tanımaktadır. Bununla birlikte, tarafımıza gelen bazı başvurularda idareye çok önceki bir zamanda başvuru yapıldığından bahisle dava açmak istendiğinde bu başvuruya ilişkin dava açma süresi geçmiş olduğu bildirilmek durumunda kalındığından, dava açma amacıyla idareye yapılacak başvurularda bu hususlara dikkat edilmesini ve gerekirse idare hukuku avukatı eşliğinde süreci takip etmelerinde fayda olacaktır. Aksi hallerde dava konusunda ne kadar haklı olunursa olunsun süreden ret hallerinde mahkeme işin esasına giremeyecektir. Nitekim, usul esasa mukaddemdir. (Usul esastan önce gelir.)

İdari Yargı Zımni Ret Süre Değişikliği