Kolluk Personeli Tarafından Tapuya "Satışı Sakıncalıdır" Şerhi Konulmasının Hukuka Aykırılığı (BİM Kararı)

Taşınmazlara yönelik konulabilecek sınırlandırılmalar(tedbir, beyan ve şerh) Kanuna dayanmak zorunda iken, kolluk personeli tarafından tapuya gönderilen "taşınmazın satışının sakıncalı olduğuna dair" hukuksuz tutanaklar nedeniyle maalesef Tapu Müdürlükleri işlem yapmayabilmektedirler. İşbu olayımızda da iki kolluk görevlisinin davacının taşınmazının satışının engellenmesine yönelik tutanağının hukuka aykırı olduğu açıkça belirtilerek, bu tutanağın iptaline yönelik talebin reddine ilişkin işlemin Bölge İdare Mahkemesi tarafından (BİM) iptaline karar vermiştir.

.C.

Kolluk Personeli Tarafından Tapuya "Satışı Sakıncalıdır" Şerhi Konulmasının Hukuka Aykırılığı (BİM Kararı)

T.C.

ANKARA

BÖLGE İDARE MAHKEMESİ

... İDARİ DAVA DAİRESİ

ESAS NO : 2025/....

KARAR NO : 2025/....

İSTİNAF İSTEMİNDE

BULUNAN(DAVACI) : ...

VEKİLİ : AV. FEYZULLAH ALTAŞ (e-tebligat)

KARŞI TARAF (DAVALI): T.C. ...KAYMAKAMLIĞI(e-tebligat)

İSTEMLERİN KONUSU : Ankara .... İdare Mahkemesi'nce verilen 29/04/2025 gün ve E: 2025/.., K: 2025/...sayılı kararın kaldırılması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı tarafından, maliki olduğu Ankara ili ... İlçesi ...Mahallesi ... ada .. parselde bulunan ...blok ... kat, ... numaralı bağımsız bölümün satışında sakınca bulunduğunun tespitine ilişkin ... tarihli tutanağın ve tapuda bu tutanağa istinaden yer alan beyanın kaldırılması için ...Tapu Müdürlüğü'ne yazı yazılması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair 14/02/2024 tarih ve .... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Ankara ... İdare Mahkemesi'nin 29/04/2025 gün ve E: 2025/..., K: 2025/... sayılı kararı ile; davacının maliki olduğu taşınmazın satışı aşamasında, ... Tapu Müdürlüğü'nün talebi üzerine ... İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından araştırma yapıldığı, araştırma sonucu düzenlenen tutanağın, Tapu Müdürlüğü açısında bağlayıcılığının bulunmadığı, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca tapu siciline şerh, beyan vb. koyma/kaldırma, tapu sicilinde değişiklik yapma yetkisinin tapu sicil müdürlüklerine ait olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının, ... tarihli tutanağın ve tapuda bu tutanağa istinaden yer alan beyanın kaldırılması için ...Tapu Müdürlüğü'ne yazı yazılması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF EDENLERİN İDDİALARI : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesi ile; dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, taşınmazı satışında engel hal olduğu, mülkiyet hakkının ihlal edildiği, eksik incelemeye dayalı olarak ret kararı verildiği ileri sürülerek kararın kaldırılması istenilmektedir.

DAVALININ

SAVUNMASININ ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi . İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY:

Dava; davacı tarafından, maliki olduğu Ankara ili ... İlçesi Mevlana Mahallesi ... ada .. parselde bulunan ... blok ... kat, ... numaralı bağımsız bölümün satışında sakınca bulunduğunun tespitine ilişkin ... tarihli tutanağın ve tapuda bu tutanağa istinaden yer alan beyanın kaldırılması için ...Tapu Müdürlüğü'ne yazı yazılması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair 14/02/2024 tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Üçüncü Kısım, İkinci Bölümünde Tapu Sicili başlığı altında; Kanunun 997.maddesinde, taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulacağı, tapu sicilinin, tapu kütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ile plânlardan oluştuğu, sicilin örneğinin, nasıl tutulacağının ve yardımcı sicillerin tüzükle belirleneceği; 998.maddesinde, arazilerin, taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli hakların, kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerin tapu siciline taşınmaz olarak kaydedileceği; arazinin tapu siciline kaydının, özel kanun hükümlerine tâbi olduğu, bağımsız ve sürekli hakların kaydedilmesi için gerekli koşullar ve usulün tüzükle belirleneceği; 1007. maddesinde, tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devletin sorumlu olduğu, Devletin, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu edeceği; Devletin sorumluluğuna ilişkin davaların, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görüleceği; 1008.maddesinde, taşınmaza ilişkin, mülkiyet, irtifak hakları ve taşınmaz yükleri ve rehin haklarının tapu kütüğüne tescil edileceği; 1013.maddesinde, tescilin, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılacağı; 1014. maddesinde, bir tescilin terkin edilmesi veya değiştirilmesinin, ancak bu kaydın kendilerine hak sağladığı kimselerin yazılı beyanı üzerine yapılabileceği; 1015.maddesinde; tescil, terkin ve değişiklik gibi tasarruf işlemlerinin yapılabilmesi, istemde bulunanın, tasarruf yetkisini ve hukukî sebebi belgelemiş olmasına bağlı olduğu; istemde bulunan kimsenin, kendisinin, sicilde hak sahibi görünen kişi veya bu kişinin temsilcisi olduğunu ispat etmek suretiyle tasarruf yetkisini belgelemiş olacağı; hukukî sebebin belgelenmesinin, bu sebebin geçerliliği için gerekli şekle uyulduğunun ispatı suretiyle olacağı; 1019.maddesinde, tapu memurunun, ilgililerin bilgisi dışında yaptığı işlemleri onlara tebliğ etmekle yükümlü olduğu; 1021. maddesinde, kurulması kanunen tescile tâbi aynî hakların, tescil edilmedikçe varlık kazanamayacağı; 1027.maddesinde, ilgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memurunun, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği; düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabileceği; tapu memurunun, basit yazı yanlışlıklarını, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle re'sen düzelteceği hükümleri yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dava dosyasındaki belge ve bilgilerin incelenmesinden; ... Tapu Müdürlüğü'nün ... tarihli yazısı uyarınca, Ankara ili ... İlçesi ... Mahallesi ...ada ... parselde bulunan ... blok .... kat, .numaralı taşınmazın satışı ile ilgili olarak taşınmazın maliki hakkında araştırma yapılmasının istenildiği, ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde görevli iki polis memuru tarafından düzenlenen ... tarihli tutanakta, " adı geçen şahsın Ankara ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin (Karar: 20/...) ... suçundan arandığı tespit edilmiş, bu sebeple bahse konu taşınmazın satışında sakınca bulunduğu tarafımızca tespit edilmiştir." açıklamasına yer verilmesi üzerine, bu durumun tapu kayıtlarında beyanlar hanesine eklendiği, davacı tarafından söz konusu tutanağın iptali ile tapuda bu tutanağa istinaden yer alan beyanın kaldırılması için ... Tapu Müdürlüğü'ne yazı yazılması istemiyle yapılan başvurunun ... Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 14/02/2024 tarih ve ... sayılı yazısı ile reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının maliki olduğu taşınmazın satışı aşamasında, ... Tapu Müdürlüğü'nün talebi üzerine ... İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından araştırma yapıldığı, araştırma sonucu düzenlenen tutanağın, Tapu Müdürlüğü açısında bağlayıcılığının bulunmadığı belirtilse de, tapu kayıtlarının aleniliği ilkesi gereği davaya konu taşınmazın her bir satımı talebinde alıcısı olabilecek her bir ilgilisince bu sakınca yazısını görebileceği, gördüğünde de alıp almama noktasında davacı aleyhine kanaat oluşturabileceği, kaldı ki, tutanak içeriği bilgi doğrultusunda taşınmazın satılmasında bir sakınca olduğu kanaati hakim olduğunda adli yargıda muvazaa iddiasına dayalı olarak verilecek yargı kararına bağlı olarak Hazine'nin taşınmazla ilgili tasarrufta bulunulabileceği, böyle bir uygulamaya gidilmeksizin sıhhati bilimsel olarak olarak da ölçülemeyen kollukça yapılan yüzeysel araştırmaya dayalı tasarruf hakkına dolaylı olarak da sınırlama getirilmesine yol açacak davaya konu bu kısıtlamanın kaldırılması talebinin reddine dair işlemde hukuka uyarlılık görülmemektedir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan Nedenlerle;

1-Davacı istinaf isteminin KABULÜNE,

2-Ankara ... İdare Mahkemesi'nce verilen 29/04/2025 gün ve E: 2025/..., K: 2025/...sayılı kararın KALDIRILMASINA,

3-2577 sayılı Yasanın değişik 45/4 maddesi uyarınca yeniden yapılan inceleme sonucunda DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,

4-Aşağıda dökümü yapılan mahkeme ve istinaf safhalarına ilişkin toplam 6.389,10-TL yargılama giderleri ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 18.000,00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,

5- Posta gideri avansından artan miktarın karar kesinleştiğinde istinaf isteminde bulunana iadesine,

6-Anayasa Mahkemesinin E:2024/189, K:2025/83 sayılı kararı uyarınca iş bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere 22/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Başkan Üye Üye

Kolluk Personeli Tarafından Tapuya "Satışı Sakıncalıdır" Şerhi Konulmasının Hukuka Aykırılığı (BİM Kararı)